Krypta jest największym miejscem pochówku podramowego na Słowacji. Grób ma wymiary 1,5 m × 4 m i głębokość 7 m (podobno do 11 m). Pierwszy prezydent Czechosłowacji, Tomáš Garrigue Masaryk, był odpowiedzialny za stworzenie krypty we wsi Osadné w powiecie Snina. Jego historia jest ściśle związana z budową miejscowej cerkwi i powrotem mieszkańców wsi do wiary prawosławnej. W 1930 roku cerkiew została ukończona i konsekrowana.
Krypta znajduje się pod częścią ołtarzową świątyni. Znajdują się tu szkielety żołnierzy poległych podczas I wojny światowej. Według danych z archiwów wojskowych, w 1933 r. ekshumowano łącznie 1025 żołnierzy rosyjskich i austro-węgierskich z kilku cmentarzy wojskowych i rozproszonych grobów w okolicy.
Jednak po pewnym czasie o krypcie zapomniano. Gdy grób został zabetonowany, pomieszczenie stało się magazynem. Zainteresowanie nim pojawiło się po latach ze strony opinii publicznej. Również na podstawie tych sugestii krypta została częściowo otwarta. Znajdowała się ona jednak w stanie ruiny. Dzięki inicjatywie miejscowego duchownego Petra Soroki, w 2002 r. rozpoczęto niezbędne remonty krypty, a prace zakończono trzy lata później, kiedy miało miejsce jej poświęcenie. Pomieszczenie zdobią prawosławne ikony i tablice informacyjne. Dla odwiedzających to miejsce pamięci dostępny jest audioprzewodnik w pięciu językach.
Tablica z tekstem jest umieszczona przy krypcie:
"1025 ŻOŁNIERZY POLEGŁYCH W WOJNIE ŚWIATOWEJ 1914-1915 SPOCZYWA TUTAJ W PANU. ZNANYCH Z IMIENIA I NAZWISKA 23. NIEZNANYCH 1002."
Obecnie znanych jest 61 nazwisk.
Wspaniałość krypty skłoniła również zarządców okolicznych cmentarzy wojskowych do przeniesienia szczątków wojskowych do Osadnego. Szczątki kolejnych 1473 ekshumowanych żołnierzy rosyjskich i austro-węgierskich z cmentarzy w Osadnym, Niżnej i Wyżnej Jabłonce zostały umieszczone w dwóch dołach na obecnym cmentarzu miejscowym w pobliżu kościoła unickiego. Byli to głównie żołnierze, którzy zginęli w ciężkich walkach podczas Przełomu Korniłowskiego i Bitwy Wielkanocnej w Karpatach.
Krypta i życie w Osadné spodobały się również reżyserowi filmów dokumentalnych Markowi Škopowi, który nakręcił film Osadné. Film dokumentalny okazał się wielkim sukcesem i zwrócił uwagę jeszcze większej liczby osób na kryptę.
Źródło i zdjęcie na okładce: www.krypta.sk
Otwarte 24 godziny
